Hiển thị danh sách thành viênThành viên  Thư kýThư ký  Sự kiệnSự kiện  Đăng kýĐăng ký  Đăng nhậpĐăng nhập
Sức Khỏe
 Vinanet forum : Sức Khỏe
Tiêu đề Chủ đề: Đôi đũa: Vấn đề vệ sinh khi dùng đũa gắp thức ăn Trả lời bài viếtGửi bài viết mới
Tác giả
Nội dung << Chủ đề trước | Chủ đề kế tiếp >>
bonghongcaiao
Thành viên năng nổ
Thành viên năng nổ
Avatar

Ngày gia nhập: 28/07/05
Giới tính:
Trạng thái:
Bài viết: 68
Tiền: 126$
Địa chỉ e-mail: Gửi mail
Yahoo! IM: Không cho biết
Sinh nhật: 27/05/56
Cảnh cáo: (0%)
Minus 1 warningCurrent warnlevel: 0%Add 1 warning
Ngày gửi: 26/01/15 lúc 19:51 | IP Logged Trích dẫn bonghongcaiao

Đôi đũa:
Vấn đề vệ sinh khi dùng đũa gắp thức ăn




Trích từ: http://www.hungsuviet.us/TintrongtuanDoidua.html




Muoi Anophne (hinh tren Internet)

- Muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét
ác tính qua voi chich hut máu...

 

Đôi đũa - Hình trích từ Internet

- Đầu đũa cung có thể truyền bệnh viêm
gan A khi dính nuớc miếng trong miệng


* Thay đổi một thói quen (tập quán) không phải dễ, nhất là thói quen đó đã trở
thành một nép văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên ta có thể điều chỉnh được thói quen
cho hợp với đời sống văn minh, nếu có nhiều người đồng ý và quyết tâm..


Ý kiến phản hồi:

1- Đề tài không mới, nhưng trên phương diện “Phong tục, Tập Quán”, cần nhắc đi nhắc
lại nhiều lần, trong nhiều đời để mong sao có thể trở thành thói quen (tập quán) về cách
dùng đũa gắp thúc ăn cho hợp vệ sinh.
(NL)
(Mời click vào đây):
http://rongmotamhon.net/mainpage/detail.php?ID=414&p_i d=71
 


2- Đôi đũa trong văn hóa ẩm thực Việt .
(Trch afamily)
(Moi click vao day):
http://afamily.vn/an-ngon/2010031204521351/Doi-dua-trong-v an-hoa-am-thuc-Viet/
 


3- Xin thầy ghi thêm những tác hại sức khỏe như lây lan bệnh lao, cúm, hen suyễn, viêm
gan v.v... trước khi nói đền lời khuyên/đề nghị không nên gắp chung nhiều món bằng
cùng đôi đũa.


Kính,
(LyLy)
 


4- Anh Hà Viet Văn thân mến!

Hôm nay tôi đến nhà một người bạn của Bà Xã ăn mừng Sinh Nhật của các Bà.

Có tới gần 20 bà, nhưng cánh đàn ông chỉ có 5 người kể cả tôi, nhờ thế chủ nhà xếp
riêng 1 bàn dành cho các ông.

Trên bàn bày la liệt các món ăn, gồm có chả thịt nướng, chả giò, nộm sứa giò lụa, dưa
leo, chả bọc tôm, bún, rau sống... Tôi đổi đầu đũa gắp thức ăn bỏ vào điã giấy của mình,
trong khi tất cả 4 người bạn kia đều có thói quen dùng đũa riêng gắp gỏi, bún và những
thức ăn chung một cách rất tự nhiên. Tôi bèn hỏi khéo người ngồi bên cạnh xin thêm một
đôi đũa. Anh ta ngạc nhiên vì trên tay tôi đang cầm một đôi đũa. Tôi nói, cần đôi đũa sạch
để gắp thức ăn chung trên đĩa. Anh ta hiểu ý và lấy thêm 4 đôi đũa sạch cắm vào mỗi điã
rhức ăn một đôi.

Tuy nhiên, ngoài tôi và anh bạn vừa kể, những người khác vẫn làm lơ, dùng đũa riêng
của mình gắp thúc ăn tỉnh bơ. Lẽ tất nhiên (có lẽ) họ cũng ngượng, nhưng vì tự ái, không
chịu theo người khác. Tôi cũng chẳng dám nói gì, vì bài tôi viết ra trên Web Hùng Sử Việt,
ngoài anh và cô Ly Ly có ý kiến , không ai thèm để ý. Thế mới biết, thói quen đã biến
thành tập quán, bám vào huyết quản, thì khó bỏ lắm. Có lẽ cả chục đời sau mới bỏ được.

Hôm nay đọc trên Việt Báo, trang "Phố Rùm" thấy bài viết về "đôi đũa", tôi vội chuyển
anh xem, gọi là một "tin vui" (Trong nhà tôi, mấy đứa con đã cố gắng bắt chước tôi đổi
đầu đũa và bà xã đã "tăng cường” thêm muỗng đũa sạch cho đĩa thức ăn chung). Như
vậy tôi không bị cô đơn vì ít ra cũng có cô LyLy, anh Hà Việt Văn, các con tôi (đang cố
gắng làm vui lòng ông bố già lẩn thẩn) và ông bạn Lê Quốc tôi xin được giới thiệu dưới
đây (tôi không hề biết ông này là ai).

Song Thuận

www.hungsuviet.us

 



CHUYỆN ĐÔI ĐŨA

LÊ QUỐC

Từ giã quê hương ra đi, những gì ta mang theo, nếu có, nhứt định không phải là đôi đũa.
Vậy mà ngày đầu tiên đặt chưn đến đảo cũng như sau nầy.. trong những bữa ăn, đôi đũa
vẫn xuất hiện bên cạnh ta, đi theo ta suốt một đời.. Nó hiển nhiên đến đổi không còn ai
biết nó từ đâu đến, tại sao có? Trong những bữa cơm nghèo nàn, muối dưa đạm bạc hay
những yến tiệc linh đình, mỹ vị cao lương, người Việt ta vẫn phải dùng đến đôi đũa. Không
thể dùng tay để bốc thức ăn như con người 5000 năm trước đây của nửa phần trái đất
nầy.

Tuy tầm thường, thô sơ, rẻ mạt.. không ai để ý, nhưng nó luôn luôn ở bên cạnh ta. Cả
đến khi ta qua đời, đôi đũa cũng được so ngay ngắn để bên chén cơm cúng ta trên bàn
thờ.

Đôi đũa là một phát minh của nền văn minh nông nghiệp cách đây hàng ngàn năm của
vùng Hoa hạ và sau đó lan tràn cả vùng Đông Nam Á. Nó vừa là một dụng cụ vừa là một
chứng nhân của dòng sinh hoạt văn hóa dân gian, biểu tượng một phần của đời sống văn
minh trong sự ăn uống. Riêng người Việt Nam, qua cung cách sử dụng, đôi đũa còn thể
hiện nét đẹp của tinh thần gia tộc: Biết kính trên nhường duới, biết ''ăn coi nồi, ngồi coi
hướng'', biết gắp miếng ngon dâng cho ông bà, cha mẹ, nhưng đồng thời cha mẹ, ông bà
cũng chia sẻ, nhường nhịn thức ăn cho con cháu. Tình gia tộc chan hoà ấm áp qua sự sử
dụng đôi đũa trong bữa cơm.

Trước khi ăn, người ta còn cầm đũa xá 3 xá, để nhớ ơn người nông dân lam lũ, một nắng
hai sương, nhọc nhằn vất vả, mới tạo ra được hột cơm. Và khi ăn, phải ăn cho sạch cơm
trong chén – để thể hiện cái đạo lý ''Ăn trái nhớ kẻ trồng cây'' của dân tộc ta. Tập quán
tốt đẹp nầy hiện vẫn còn một số gia đình áp dụng. Đôi đũa còn mang lại cho ta cái thú vị
trong cách thưởng thức món ăn. Cứ thử ăn món phở mà dùng chiếc nĩa cuộn tròn mấy
cọng bánh đưa vào miệng, hoặc ăn món mắm và rau mà cầm nĩa xăm từng cọng rau, con
dao cắt từng miếng thịt – mắm, thịt và rau rời rạc.. không còn là món ''mắm-thịt-cá-và-rau''
hài hoà tuyệt diệu.. ăn một miếng, ngon thấm tận vào da thịt.. như âm hưởng một bản đàn
đã dứt mà dư âm còn lan man mãi trong tâm hồn. Ăn mắm bằng muỗng nĩa.. thì không
còn thú vị gì nữa..

Nếu văn hoá là cái gì còn sót lại, khi người ta đã quên hết.. như một tác giả nào đó đã nói
(“La culture est ce qui reste, quand on a tout oublié”), thì chính đôi đũa là cái còn sót lại..



ĐÔI DÒNG VỀ LỊCH SỬ ĐÔI ĐŨA

Theo nhiều sử liệu nghiên cứu về đôi đũa thì người dân vùng Hoa Nam thuộc giống dân
Bách Việt là dân tộc đầu tiên phát minh ra đôi đũa dùng để gắp thức ăn. Trong quyển
L'histoire culturelle de la Chine, sử gia Đàm Gia Kiện xác nhận người Tàu thời tiên Tần
(trước Tần Thỉ Hoàng) vẫn còn ăn bốc tức dùng tay như một đứa trẻ đưa thức ăn vào
miệng. Riêng dân Trung Hoa miền Hoa Bắc – ăn bốc là một thói quen truyền thống. Vì
miền nầy khí hậu lạnh lẽo.. dân ở đây chỉ trồng được lúa mạch (orge) và lúa kê (millet) và
ăn bánh mì, tất nhiên là ăn bốc, vì phải dùng tay để cầm bánh mì đưa vào miệng ăn. Và
bánh mì của họ khác với bánh mì Tây Phương. Chỉ khi họ bành trướng lãnh thổ về
phương Nam – vùng đất của dân Bách Việt (100 giống dân Việt) đất ấm áp, nơi có nhiều
rừng tre và trồng được lúa nước, người Hán khám phá ra dân nơi nầy dùng một dụng cụ
thô sơ bằng tre, dùng để và cơm và gắp thức ăn đưa vào miệng. Đôi đũa đuợc phát sinh
qua hình ảnh cái mỏ con chim ngậm giữ một cách có hiệu quả.. hột lúa hay một con cá,
trước khi đưa vào miệng ăn. Và cũng vì thức ăn có nhiều thứ ẩm nước hay nóng sôi..
dùng tay ăn sẽ dơ bẩn hay bị phỏng tay, rất bất tiện.. Từ đó, họ dùng 2 cái que, hình ảnh
cổ xưa nhứt của đôi đũa. Họ Đàm kết luận, với những khám phá mới gần đây nhứt, đã
minh chứng ĐÔI ĐŨA là sản phẩm của nền văn minh nông nghiệp của vùng Đông Á.
(Đàm Gia Kiện, L'histoire culturelle de la Chine - p.769)

Người Tàu còn sử dụng đôi đũa trong Toán học trước khi phát minh ra được bàn toán
(boulier ). Đời nhà Hán, người Tàu đã biết sử dụng những chiếc đũa viết những con số để
xếp thành những phương trình đại số.. Liu Hui (220-280 ) dùng những chiếc đũa màu đỏ
(chỉ số dương) và những chiếc màu đen (chỉ số âm), để dạy Toán học, để xếp thành
những ma trận (matrice), một ngàn năm trước cả GAUSS. Người Tàu cũng sớm biết rút
căn số (extraire les racines carrées) từ thời đó. (Theo J. Claude Marzloff, Histoire des
Mathématiques chinoises (J. Claude Marzloff, 1988, p.376)

Qua những nghiên cứu về nguồn gốc đôi đũa, luận chứng của sử gia Đàm Gia Kiện gần
đây nhứt, có lẽ là đáng tin cậy hơn cả. Nhà Hán bành trướng lãnh thổ về phương Nam –
vùng các tỉnh phía Nam sông Dương Tử gồm các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân
Nam, Phúc Kiến – là những vùng khí hậu tương đối ấm, trồng được lúa nước và có nhiều
rừng tre. Thực phẩm vùng nầy là cơm nấu từ lúa gạo không phải là bánh mì như vùng
Hoa Bắc (ăn bằng cách cầm tay). Ăn cơm thì phải dùng 2 cái que bằng tre để lua cơm vào
miệng và để gắp thức ăn – tiện lợi, sạch sẻ hơn dùng 2 bàn tay.



TRÊN ĐƯỜNG LƯU LẠC XỨ NGƯỜI.

Bây giờ lưu lạc xứ người, cộng đồng ta là một thiểu số nhỏ bé. Môi trường khác, văn hoá
khác, ngôn ngữ tập quán khác. Văn hóa mới ảnh hưởng ào ạt trực tiếp – tác động có
tánh cách thượng phong, áp đảo, nhứt là đối với giới trẻ. Muốn sống còn, dù không
muốn, ta vẫn phải hội nhập vào xã hội mới. Giới trẻ được giáo dục theo văn hoá sở tại. Từ
nơi ăn chốn ở, cách ăn uống, nếp suy tư – là hệ quả của nền giáo dục mới. Bữa cơm Việt
Nam, tất nhiên có đôi đũa, có còn giữ vững địa vị của nó trong nếp sống của nhiều thế hệ
trẻ sinh ra và lớn lên tại hải ngoại không?

Nhiều người ưu tư.. nghĩ rằng chỉ vài ba thế hệ sau.. nền văn hoá ta sẽ chìm mất vào nền
văn hóa bản địa. Trẻ con ta dần dần sẽ không nói được tiếng Việt, không học tiếng Việt
hoặc có, cũng chỉ là qua loa, thứ yếu.. Hậu quả tất nhiên là không đọc sách báo Việt,
không thích nhạc Việt. Trẻ con thích Hamburger hơn cơm, thích khoai tây chiên hơn phở.
Bữa cơm gia đình sẽ không còn canh chua cá kho, sẽ vắng bóng mấm tôm cà pháo, và
đôi đũa, cũng sẽ bị dòng nước lũ văn hoá mới cuốn trôi đi mất…

Mặc dù có rất nhiều tổ chức, hội đoàn, chùa chiền.. khắp thế giới hoạt động thiện
nguyện, nhiệt tình, tích cực cho việc giáo dục tiếng Việt cho con em, nhưng có một sự thật
không thể chối cãi là phần lớn con em sinh tại hải ngoại không đọc sách báo Việt ngữ và
thích ăn Hamburger, hot dog hơn cơm và phở.

Bảo tồn và duy trì văn hoá cũng còn tùy thuộc nơi sức tranh đãu của chúng ta – những
bậc cha ông của các thế hệ sinh tại hải ngoại. Tại sao các cộng đồng Tàu còn giữ được
văn hóa của họ. Thăm dò những người Tàu nhiều thế hệ sinh đẻ tại đây – hiện có người
từ 60 tới 90 tuổi.. họ vẫn đọc được tiếng Tàu, ăn cơm Tàu, sử dụng đôi đũa.. Người Tàu
đã làm được. Còn ta thì không biết ra sao!



ĐÔI ĐŨA TRONG BÀN TIỆC.

Một người Tây Phương, Ô. G. Charles, trong tác phẩm: ''La table du dragon'' hết sức ca
tụng đôi đũa và thức ăn Á Đông. Ông viết: ''Người ta tự đào huyệt chôn mình bằng chiếc
nĩa, nhưng ngườt ta xây dựng sức khoẻ của mình với đôi đũa (On creuse sa tombe avec
la fourchette, mais on construit sa santé avec les baguettes). Tác giả một mặt đề cao đôi
đũa và thức ăn Á Đông, mặt khác, ông nhận xét cung cách ăn uống của mấy ông con trời:
''Bữa ăn được xem là khoảng thời gian xum họp, vui vẻ, nên người Tàu gây nhiều tiếng
động ồn ào trên bàn ăn. Xương xẩu, rác rưởi bỏ bừa bãi bên cạnh chén cơm hoặc vứt
đầy xuống mặt đất.. và rất ít khi không thấy họ khạc nhổ xuống nền nhà. Chiếc bàn sau
bữa ăn giống như một bãi chiến trường ngỗn ngang xác chết..'' (G. Charles, La table du
dragon).

Người Việt ta có lẽ cũng đã từng thấy ngoài đời lẫn trong phim, người ta ăn lẫu.. Họ dùng
đôi đũa dính cơm, thức ăn đang nhai, gắp thịt cá nhúng vào lẫu rồi đưa vào miệng ăn. Đôi
đũa dính đầy đờm dãi, xác rau, thịt cá nhai nát.. nhúng vào rồi còn quậy quậy trong nước
lẫu.. cho thịt mau chín. Chao ơi! cái lẫu bây giờ giống như một chậu nước rữa chén! Mọi
người dùng cái muỗng múc nước trong lẫu húp xì xụp..!

Chính người viết bài nầy những ngày gần đây cũng đã từng trải qua nhiều lần ăn lẫu như
thế: Cá bóng kèo còn sống nhảy soi sói.. được bỏ vào chiếc lẫu để giữa bàn. Rau rác
cũng được bỏ vào cùng lúc. Hàng chục đôi đũa chỏ vào nhúng, gắp, quậy quậy.. rồi đưa
vào miệng nhai, ăn.. và tiếp tục dùng đôi đũa dính đầy thức ăn chỏ vào lẫu lập lại cái
''điệp khúc'' nầy nhiều lần trong bữa ăn. Nước dùng trong giây lát.. ngã màu, nổi màng
màng. Kỳ vi, thịt cá, rau rác vụn và chắc chắc có cả nước miếng, đờm dãi trôi lều bều
trong nước lẫu.. Ly la ve độc nhứt trên bàn chuyền nhau.. nốc ừng ực một hơi, khà một
tiếng khoái trá! Những người khác trong bàn vỗ tay: ‘Dzô! Dzô! Chăm phần chăm’! Tiếng
vỗ tay rôm rốp. Tới phiên mình cũng đành phải nâng ly và cũng đành chỏ đũa, nhúng,
gắp như mọi người, nếu không muốn lãnh cái cán búa. Thiệt tình! Ớn thấu trời xanh!

Thói quen ''truyền thống'' nầy đã có lâu đời nên người trong cuộc thấy rất bình thường.
Nếu để ý một chút hoặc khi xem người Tàu ăn lẫu.. thấy thật muốn nhợn.. Ớn quá trời!
Người Tây Phương lấy làm lạ trong lòng!

Trong bàn tiệc, người mình cũng vậy thường dùng đôi đũa đang ăn dính đầy nước miếng,
đờm dãi chỏ vào gắp thức ăn trong dỉa. Mười người mười đôi đũa chỏ vào gắp cá, thịt,
rau.. cho vào miệng nhai.. rồi tiếp tục dùng đôi đũa đó gắp như vậy suốt bữa tiệc. Cứ
tưởng tượng thức ăn nhai nát cùng đờm dãi, vi khuẩn, vi trùng sẽ đi du lịch thoải mái từ
miệng người nầy sang miệng người khác.. Và nếu có người bị cảm cúm, hépatite, ho lao
hay bệnh truyền nhiểm nào đó, thì nhứt định sẽ lây sang người khác.. Trong tiệc cưới hỏi
hay party hội họp bạn bè.. người mình có thói quen dùng đôi đũa đang ăn trong miệng
gắp thức ăn bỏ vào chén các vị cao niên, các bà, các cô… để bày tỏ sự kính trọng người
lớn tuổi hay sự xã giao lịch lãm của mình. Tuy nhiên, qua sự thố lộ của nhiều người, họ
rất khổ tâm trước vấn đề nầy. Có nhiều điều bất tiện. Dùng đôi đũa đang ăn gắp thức ăn
phục vụ cho người khác có khi làm họ không hài lòng. Vì món ăn đó không thích hợp với
cái răng vừa mới thay, vì muốn tự mình gắp món nào mình thích, hoặc vì cử món đó, hay vì
món đó khi được phục vụ chỉ còn đầu và vỏ (Thí dụ như tôm hùm) Và đôi đũa mình đang
ăn, đã dính nước miếng, cơm và thức ăn nhai trong miệng, mà gắp thức ăn bỏ vào chén
phục vụ người khác. Bỏ thì sợ mích lòng bạn mà ăn thì nuốt không vô.. Một bà bạn tâm
sự: Tui ngồi chết trân, hổng biết phải làm sao, bèn lén lén để ra dĩa lấy giấy khăn ăn đậy
lại, mắt lấm lét vì sợ bị bắt gặp. Trông cho anh bồi đi tới dọn để phi tang cho lẹ lẹ..

Ta vẫn có thể lịch sự phục vụ người khác bằng cách sử dụng muỗng nĩa do nhà hàng
dọn sẳn trong dĩa để lấy thức ăn để vào chén họ. Ta vẫn giữ được thói quen tốt đẹp nầy.
Người viết đã có một lần chứng kiến một vị phu nhân dùng đôi đũa bươi bươi dĩa mì xào..
để tìm kiếm cái gì đó. Dường như bà bất mãn nhà hàng xào mì không có tôm. Dĩa mì sau
đó còn nguyên, không ai rớ tới.. Dùng đôi đũa để gắp thức ăn, cái muỗng để húp canh, là
một thói quen lâu đời. Thay đổi một thói quen không phải là một việc dễ dàng có khi còn
lãnh cái cán búa.

Xoá bỏ một thành kiến còn khó hơn phá vỡ một thành trì. Huống chi đôi đũa trong bữa ăn
người Việt còn là một tập quán lâu đời, một nét văn hoá trong đời sống ông cha hàng
ngàn năm nay. Bỗng nhiên thay đổi cung cách sử dụng, dù biết đúng đi nữa cũng khó mà
chấp nhận. Nhưng nếu so sánh chuyện cái búi tóc và bộ âu phục ngày xưa, quả nhiên
chuyện đôi đũa có phần dễ dàng hơn. Đạo lý Khổng Mạnh quan niệm: ''Thân thể phát
phu thọ chi phụ mẫu – bất cảm hủy thương hiếu chi thị giả'' (Thân thể, tóc da, do cha mẹ
sinh ra. Hủy bỏ hay làm thương tổn đến nó là điều bất hiếu). Bất hiếu là tội lớn nhứt. Làm
thương tổn đến tóc da là bất hiếu. Làm sao có thể tưởng tượng người Việt Nam thời đó
dám hy sinh cái búi tóc. Thế mà các nhà ái quốc Trần Cao Vân, Mai Xuân Thưởng đã
dám đứng lên cổ xúy cho phong trào cắt cái búi tóc thế kỷ trước đây, đã gặp một sức
phản kháng dữ dội. Thế nhưng dần dà.. dân chúng ý thức được cái tiện lợi, sạch sẽ.. nên
cái ''củ tỏi'' lần lần biến mất. Các chiếc áo dài, khăn đống, giày hàm ếch, dây thắt lưng
bằng lụa xanh, cũng chỉ còn lại trong các buổi lễ… để tượng trưng cho một dấu vết của
nền văn hóa dân tộc.

Dòng văn hóa ngàn đời của ta là gạn lọc và thâu thái. Gíáo dục của ta vừa dân tộc, vừa
khai phóng.. Vừa bảo tồn, vừa biến đổi.. Gìn giữ cái hay nhưng đào thải cái dở.. Nhưng
chính chúng ta là những người trực tiếp tham dự, đóng góp vào dòng văn hoá đó. Đôi đũa
là một di sản dân tộc.. Cho đến ngàn sau ta vẫn còn sử dụng nó, nếu ta còn là người
Việt.. Nhưng biến đổi, cải tiến cung cách sử dụng.. cho thích nghi với nếp sống văn minh
hiện đại là điều cần thiết, là phù hợp với dòng văn hóa ngàn đời của ông cha ta.. Hiện tại,
sau gần bốn năm, kể từ khi phổ biến bài viết nầy, có một số khá đông hưởng ứng. Cứ
nhìn cái cung cách sử dụng đôi đũa trong bàn tiệc, trong bữa ăn người ta thấy được điều
đó. Nhưng cũng có một số người không hưởng ứng. Nhưng dầu không đồng ý –thậm chí
đến mỉa mai, chống đối– nhứt định không thể dữ dội bằng vụ cái búi tóc hai thế kỷ trước.
Dần dà bà con thấy là chuyện nên làm thì như sự hiện diện bộ âu phục ngày nay và sự
biến mất cái búi tóc ngày trước, đôi đũa sẽ được sử dụng đẹp hơn bao giờ hết.

LÊ QUỐC


5- Thầy Thuận, thầy Văn kính,
Người Tây phương có câu "để bỏ được 1 thói quen sẽ phải mất cùng số thời gian có được
thói quen đó". Yếu tố đầu tiên là việc ý thức được nó là thói quen xấu để cần phải bỏ.
Rồi mới đưa đến yếu tố thời gian để có thể bỏ được.
Theo suy nghĩ của em, "dân trí" còn thấp, dân tộc còn đắm chìm. Từ việc nhỏ cho đến
việc lớn.
Kính,
LyL



Đôi đũa
Song Thuận

Người Á Đông nói chung, người Việt Nam nói riêng thường dùng đũa để gắp thức ăn,
khác với người Âu Mỹ, họ dùng nĩa (fork). Đôi đũa thật tiện dụng trong các bữa ăn và
được ca tụng hết lời.
Người ta gọi “chiếc đũa thần” vì mang nhiều phép lạ, có thể làm được bất cứ điều gì ta
mong muốn.
Trong hôn nhân, hình ảnh đôi đũa được dùng để ví von nếu có sự chênh lệch giữa vợ
chồng:

“Mẹ em tham thúng xôi dền
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng.
Em đã bảo mẹ rằng đừng
Mẹ hấm. mẹ hứ, mẹ bưng ngay vào
Bây giờ chồng thấp vợ cao
Như đôi đũa lệch, so sao cho vừa!”

Một đôi đũa gồm có hai chiếc. So đũa trước khi ăn vì có chiếc dài, chiếc ngắn. Một đôi
đũa phải dài bằng nhau mới dễ gắp thức ăn đưa lên miệng hay dùng để “và cơm” (lùa
cơm từ chén, bát vào miệng).

Câu chuyện “bó đũa” trong sách “Quốc Văn Giáo Khoa Thư” ngày xưa, ai học qua cũng
còn nhớ mãi: “ Một ông lão làm ruộng có bốn người con trai. Một hôm ông gọi cả bốn
ngưòi lại trước một cái bàn, trên để một bó đũa và một túi bạc. Ông bảo rằng: “Hễ đứa
nào bẻ gẫy được bó đũa này, thì ta cho túi bạc”.
Bốn người con, mỗi người thử một lượt, không ai bẻ được. Ông già bảo cởi bó đũa ra, bẻ
từng chiếc một, thì bẻ gẫy như chơi. Các con nói rằng: “Nếu bẻ cái một thì chẳng khó gì”.
Người cha bảo rằng “ Này các con, như thế thì các con biết rằng: muón có sức mạnh thì
phải hợp quần . Khi ta chết rồi, thì các con phải nhớ đến chuyện bó đũa này. Các con
phải thương yêu nhau, đùm bọc lấy nhau thì mới đủ thế lực mà đối với người ngoài”.
Đôi đũa quả thật là kỳ diệu. Bó nhiều đôi đũa lại để làm thí dụ cho một bài học đoàn kết,
tuy thật đơn giản dễ hiểu, nhưng lại có ý nghĩa thâm sâu. Đôi đũa cũng ví như vợ chồng
có đôi, có lứa. Thiếu mất một, không còn là đôi lứa nữa. Đôi đũa lệch chiếc cao chiếc
thấp cũng giảm đi phần nào hạnh phúc . Vì thế ta thường chúc cho những ai mới lập gia
đình “xứng đôi vửa lứa”.

Tới đây, ta mới chỉ thấy được công dụng, sự tiện lợi và ý nghĩa của đôi đũa trong bài học
luân lý.

Chúng ta đã quên mất một điều quan trọng - rất quan trọng - khi sử dụng đôi đũa để gắp
thức ăn: Đó là vấn đề vệ sinh.

Thực vậy, gia đình người Việt thường có tập quán ăn cơm chung. Thức ăn được bày ra
trong điã, canh đựng trong bát và chén nước mắm để ở giữa vừa tầm tay với của mỗi
thành viên trong gia đình. Thói quen ăn chung của người Việt, vì hai lý do:

Thứ nhất vì tình cảm gia đình đậm đà, khăng khít, mọi người quây quần quanh mâm cơm,
coi sự “chung bát. chung đĩa” là hạnh phúc.

Thứ hai, có lẽ phát xuất từ đời sống nghèo khó, chiến tranh triền miên, bị đô hộ hàng
ngàn năm, bị các chế độ độc tài cai trị, đàn áp, cường hào ác bá bóc lột, quan chức,
đảng viên có quyền, có thế cướp đất , cướp nhà…nên đời sống dân đen đa số nghèo đói
quanh năm, cơm không đủ no, áo không đủ mặc. Ăn chung mâm cơm, chung điã rau
luộc, chung bát canh bầu hay chung chén nước mắm là một thói quen, một tập quán khó
có thể bỏ. Ăn “chung bát chung đĩa” có lợi vì có thể san sẻ, nhường nhịn, “chia ngọt sẻ
bùi” với nhau. Chưa kể, những bà mẹ ốm o gầy còm vì thường phải “nhường cơm, sẻ áo”
cho các con khi chúng đang tuổi mới lớn.

Ta hãy thử quan sát một bữa ăn chung, trong mười người thì vẫn có một vài người dùng
đũa riêng của mình gắp thức ăn trên đĩa ăn chung một cách thản nhiên, thoải mái. Chưa
kể, có người còn dùng đũa riêng của mình “khoắng” trong bát canh chung. Nếu quan sát
kỹ, thấy người đó đã gắp thức ăn bỏ vào miệng, thậm chí còn mút đầu đũa, rồi lại dùng
chinh đầu đôi đũa đó nhúng vào bát canh ăn chung! Eo ôí thật là kinh khủng nếu thấy
thân hình người ấy hom hem, đang húng hắng ho và có lẽ đang mắc một chứng bệnh
nào đó? Rõ ràng người bạn quý của chúng ta đang truyền bệnh cho mọi người ngồi
chung bàn một cách thản nhiên, “không có ý thức”, chưa kể ngưòi bạn quý đó đã tạo ra
cảnh gờm nhớm, khó chịu cho những người ngồi chung bàn!

Kết luận: Chúng ta phải làm cách nào để tránh cảnh dùng đôi đũa riêng của mình gắp
thức ăn trên đĩa ăn chung?
- Giải pháp tốt nhất là mỗi đĩa đựng thức ăn chung đều phải có muỗng, nĩa hoặc đũa
riêng (như ở nhà hàng).
- Mỗi người phải biết trở đầu đũa khi gắp thức ăn trên đĩa thức ăn chung.
- Mỗi người đều có muỗng múc canh riêng. Bát canh ăn chung cũng có muỗng riêng.
Không được húp canh bằng muỗng múc canh chung và không được dùng muỗng riêng
của mình nhúng vào bát canh ăn chung.

Các giải pháp nêu trên thật giản dị, nhưng không phải ai cũng thực hành dễ dàng.
Muốn thực hành một cách dễ dàng, giữ vệ sinh cho người ngồi cùng bàn một cách tự
nhiên, thoải mái, phải tập thành thói quen. Phong tục, tập quán là gì, nếu không phải là
thói quen, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, được lưu truyền nhiều đời, từ thế hệ này qua
thế hệ khác?

Quan trọng hơn hết là trong bữa ăn gia đình, cha mẹ con cái quây quần chung quanh
mâm cơm. Thử hỏi cha mẹ có trở đầu đũa hay dùng muỗng, đũa riêng cho mỗi đĩa thức
ăn chung hoặc bát canh chung không? Có lẽ cha mẹ cảm thấy trong gia đình mà phân
biệt “khách sáo” như thế, mất tự nhiên và “kỳ kỳ” làm sao ấy… Nhất là cha mẹ đều yên
chí rằng mọi người trong gia đình đều mạnh khỏe cả. Cũng vì thế, thói quen của cha mẹ
truyền cho con cái từ nhỏ rồi, còn mong gì nhà trường thay đổi được nữa? Trong trường
hợp này, cha mẹ phải thay đổi thói quen đề làm gương cho con cái noi theo.

Từ xưa đến nay, trong sách giáo khoa hay trong các lớp học vỡ lòng, lớp mẫu giáo,
chúng ta có dạy các em nhỏ cách sử dụng đôi đũa và giữ gìn vệ sinh khi dùng đũa gắp
thức ăn chưa? Có lẽ có, nhưng người viết bài này không rõ. Tuy nhiên, sách “Quốc Văn
giáo Khoa Thư” và “Luân Lý Giáo Khoa Thư” thì không có bài học về cách sử dụng đôi
đũa để gắp thức ăn và giữ vệ sinh tránh sự truyền nhiễm bệnh. Tại sao vậy? Có lẽ tại vì
đây chỉ là một chuyện vặt vãnh, không quan trọng, tương tự như thói quen chen lấn, thói
quen xả rác … ?

Chúng tôi mong rằng trong chương trình dạy Việt Ngữ và trong các kỳ thi giải Học Sinh,
Sinh Viên Gương Mẫu, vấn đề sử dụng đôi đũa để gắp thức ăn trên đĩa thức ăn chung
cần được nhắc đến, và nhắc mãi nhiều lần, để tập thành thói quen như dân tộc Nhật Bản
đã tập được nhiều thói quen rất tốt làm cả thế giới phải ngạc nhiên và thán phục sau tai
nạn động đất, sóng thần và rò rỉ chất phóng xạ tại nước họ mới đây.

Xin quý vị và quý anh chị cùng đóng góp ý kiến gửi về địa chỉ email:
nguyengsongthuan@yahoo.com .
Những ý kiến của quý vị, dù tán thành hay phản đối, dù bất đồng, hay phê bình… chúng
tôi đều cho đăng trên trang web www.hungsuviet.us

Thành thật cám ơn quý vị và quý anh chị.
Song Thuận
www.hungsuviet.us



Bài thơ “Đôi đũa”

Đôi đũa là đôi đũa tre
Tự tình dân tộc, đi về có nhau...

Đôi đũa là đôi đũa ngà
Xứng đôi vừa lứa, tình ta với mình

Đôi đũa là đôi đũa son
Giàu sang phú quý vẫn còn nghĩa xưa

Đôi đũa là đôi đũa thần
Mong sao bể ái, thuyền ân tới bờ

Đôi đũa là đôi đũa mun
Khó khăn chia sẻ, ta cùng tiến lên

Đôi đũa là đôi đũa tình
Ăn chung ta giữ vệ sinh cho người.



Châm ngôn:

- Giữ miệng ta, không qua miệng người (Nghĩa bóng: không nên ngồi lê đôi mách truyền
đi những tin đồn vô căn cứ. Nghĩa đen: giữ gìn vệ sinh: giở đầu đũa khi gắp thức ăn trong
một đĩa thức ăn chung.

Tục ngữ, ca dao (trích từ www.e-cadao.com):

- Vơ đũa cả nắm: Lời quyết đoán hồ đồ, không chính xác, suy từ một chuyện nhỏ, cá
nhân ra cho toàn thể.

- Đũa mốc chòi mâm son: Không lượng sức mình, "nghèo mà ham"

- Chén cơm đôi đũa gác ngang,
Được thấy mặt chàng đói mấy cũng no

- Chim bay về núi Sơn Trà
Chồng Nam vợ Bắc ai mà muốn xa
Sự này cũng tại mẹ cha
Cho nên đũa ngọc mới xa mâm vàng.

- Đôi ta làm bạn thong dong
Như đôi đũa ngọc nằm trong mâm vàng
Bởi chưng thầy mẹ nói ngang
Để cho đũa ngọc mâm vàng cách xa

- Con cá đối nằm trên cối đá (2)
Chim đa đa đậu nhánh đa đa
Chồng gần không lấy, bậu lấy chồng xa
Mai sau cha yếu mẹ già
Chén cơm đôi đũa bộ kỷ trà ai dưng?

- Đôi ta như đũa tre già
Càng vót càng nhẵn, càng và càng trơn.

- Giúp lời không ai giúp của
Giúp đũa không ai giúp cơm

- Màn hoa thì trải chiếu hoa,
Bát ngọc lại phải đũa ngà mâm son.

- Người ta như đũa có đôi
Còn anh đi lẻ về loi một mình

- Trầu vàng còn ở trên cơi
Anh kia đũa mốc chớ chòi mâm son

Kỳ tới: Chen lấn (không Xếp hàng) và xả rác nơi công cộng là thói quen của một số người
Việt từ lâu đời, một tập quán “thâm căn cố đế” (gốc sâu cuống bền – quá bền vững,
không thể lay động được), có thể sửa được không?
 

Lên trên Xem bonghongcaiao's Thông tin cá nhân Tìm những bài viết khác của bonghongcaiao
 

Nếu bạn muốn trả lời thì trước tiên bạn phải đăng nhập
Nếu chưa đăng ký thì bạn hãy đăng ký

  Trả lời bài viếtGửi bài viết mới
Xem trang in Xem trang in

Mục lục
Bạn không thể tạo đề tài mới
Bạn không thể trả lời bài viết
Bạn không thể xoá bài viết bạn đã gưi
Bạn không thể sửa bài viết bạn đã gửi
Bạn không thể tạo bình chọn
Bạn không thể bình chọn




Nội dung và quan điểm của những bài viết trên trang web này thuộc về tác giả. Vinanet.dk không chịu trách nhiệm về nội dung cũng như quan điểm của bài viết.
Email: Vinanetadmin@gmail.com
 

  HOT LINKS       

Benzinpriser
Akut-hjælp
Midttrafik
Linkworld.dk
Valuta   Tỷ giá
Bilbasen
Århus.dk
Home.dk
Borger.dk
Boligportal.dk
Guide.dk
Den Blå Avis
TV-Guide
GulOgGratis
Bibliotek
TestDinHastighed
Postdanmark
DenDanskeBank
Finfo
Team viewer
DivShare
CountryCodes
TV other languages
Dailigmotion
Time-Weather
Ebay
Youtube
Imageshack
eTilbudsavis
Veoh.com
4shared
Scribd
Keepvid
Archive.org
Authorstream
Esnips
Unikey 4.0
PhôngChữ
MediaFire
Video4Viet
TV CôngGiáo
Hyperfileshare
VieTVusa
LittleSaigonTV
VietPho TV
3D album
TV PhậtGiáo
Rapidshare
NCT     mp3.zing
Tixpod